Κυριακή, 15 Μαρτίου 2026
Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, παραχώρησε σήμερα, Κυριακή 15 Μαρτίου 2026, συνέντευξη στην εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος» και τους δημοσιογράφους Παναγιώτη Σπυρόπουλο και Γιώργο Πρωτοψάλτη.
Βρισκόμαστε περίπου δυο μήνες πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, τα τελευταία χρόνια όπως έχουμε δει η Πυροσβεστική διαχειρίζεται αρκετά συμβάντα ακόμα και μέσα στο Μάρτιο. Έχουν ξεκινήσει οι πρώτες συσκέψεις στο Υπουργείο, σε τι επίπεδο προετοιμασίας βρίσκονται οι αρμόδιες υπηρεσίες;
Δύο μήνες πριν από την τυπική έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, η προετοιμασία βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη. Πραγματοποιούνται συσκέψεις με τα συναρμόδια Υπουργεία που συμμετέχουν στον Εθνικό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, ενώ έχουν ξεκινήσει και οι περιφερειακές συντονιστικές συναντήσεις, αρχής γενομένης από την Αττική. Στόχος αυτών των διαδικασιών είναι η καθαρότητα των ρόλων, η ετοιμότητα των υπηρεσιών και ο αποτελεσματικός συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Στην πραγματικότητα, όμως, η προετοιμασία για την επόμενη περίοδο ξεκινά την επόμενη ημέρα από τη λήξη της προηγούμενης. Αυτό σημαίνει συστηματική αποτίμηση σε όλα τα επίπεδα — επιχειρησιακό, οργανωτικό και θεσμικό — ώστε να εντοπίζουμε τι λειτούργησε, τι πρέπει να διορθωθεί και πώς ενισχύεται συνολικά ο μηχανισμός.
Τα περιστατικά πυρκαγιών που βλέπουμε πλέον ακόμη και μέσα στον Μάρτιο δεν είναι συγκυριακά. Οι φυσικοί κίνδυνοι δεν περιμένουν πλέον το ημερολόγιο. Οι μεταβολές που προκαλεί η κλιματική κρίση δημιουργούν συνθήκες αυξημένου κινδύνου πολύ νωρίτερα μέσα στο έτος. Όταν αυτές οι συνθήκες συνδυάζονται με συσσωρευμένη καύσιμη ύλη στην ύπαιθρο, διαμορφώνονται προϋποθέσεις εκδήλωσης πυρκαγιών πολύ νωρίτερα από ό,τι στο παρελθόν. Η νέα αυτή πραγματικότητα μάς υποχρεώνει να περάσουμε από τη λογική της «εποχικής κινητοποίησης» στη λογική της μόνιμης ετοιμότητας.
Είμαστε θωρακισμένοι απέναντι στις megafires; Όσον αφορά το φετινό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών, υπάρχουν σημαντικές αλλαγές; Το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη», που ψηφίστηκε το Φεβρουαρίου στη βουλή τι τομές φέρνει;
Καμία χώρα δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι απολύτως θωρακισμένη απέναντι σε πυρκαγιές ακραίας έντασης, ιδίως σε συνθήκες κλιματικής κρίσης. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι όλα είναι ανεξέλεγκτα. Το πραγματικό μέτρο της ετοιμότητας είναι αν μπορείς να μειώνεις συστηματικά την πιθανότητα μια πυρκαγιά να εξελιχθεί σε megafire. Γι’ αυτό και η σύγχρονη δασοπυρόσβεση δεν κρίνεται μόνο στην τελική φάση της μάχης, αλλά πρωτίστως στο αν το σύστημα έχει οργανωθεί έτσι ώστε να μην αφήσει τη φωτιά να φτάσει σε αυτό το σημείο.
Η πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι στις megafires είναι επομένως η πρόληψη, η έγκαιρη ανίχνευση και η ταχεία αρχική προσβολή της πυρκαγιάς. Όσο νωρίτερα εντοπίζεται ένα συμβάν, όσο ακριβέστερα αξιολογείται ο κίνδυνος εξάπλωσης και όσο ταχύτερα κινητοποιούνται οι κατάλληλες δυνάμεις, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να περιοριστεί πριν αποκτήσει χαρακτηριστικά μεγάλης καταστροφικής πυρκαγιάς. Στην ουσία, πρόκειται για μια διαχείριση κινδύνου που στοχεύει στο να κερδίζεις χρόνο πριν τον κερδίσει η φωτιά.
Η εμπειρία των τελευταίων ετών έδειξε ότι η αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων δεν εξαρτάται μόνο από τα μέσα, αλλά και από τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος: απαιτείται διαρκής εκπαίδευση, αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης, κοινή επιχειρησιακή γλώσσα, τυποποιημένες διαδικασίες και μια πραγματικά διαμοιραζόμενη επιχειρησιακή εικόνα.
Αυτή είναι και η φιλοσοφία των αλλαγών που προωθούμε μέσα από την «Ενεργή Μάχη»: ένας μηχανισμός με ενιαίους κανόνες και μεγαλύτερη επιχειρησιακή συνοχή, που μπορεί να ανταποκρίνεται όχι μόνο στις «καλές» ημέρες, αλλά κυρίως στις πιο δύσκολες.
Μεγάλο βάρος αναλαμβάνουν κάθε χρόνο στη πυρόσβεση τα εναέρια μέσα. Υπάρχει εικόνα για τον αριθμό αεροσκαφών και ελικοπτέρων που θα επιχειρούν φέτος; Υπάρχουν νέες συμφωνίες για μίσθωση;
Για τη φετινή αντιπυρική περίοδο, ο σχεδιασμός προβλέπει τη διάθεση 85 εναέριων μέσων διαφόρων τύπων, τα οποία προέρχονται τόσο από τον εθνικό στόλο όσο και από μισθώσεις. Τα εναέρια μέσα αποτελούν πράγματι έναν κρίσιμο πολλαπλασιαστή ισχύος στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών, ιδίως στα πρώτα στάδια μιας πυρκαγιάς όπου η ταχύτητα επέμβασης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Ωστόσο, πρέπει να τονίσουμε ότι η αποτελεσματική δασοπυρόσβεση είναι αποτέλεσμα συνδυασμού εναέριων και επίγειων δυνάμεων μέσα σε ένα ενιαίο επιχειρησιακό σχέδιο. Η έγκαιρη επέμβαση, η σωστή επιχειρησιακή διάταξη και ο συντονισμός όλων των μέσων είναι αυτό που τελικά καθορίζει την επιτυχία της επιχείρησης.
Προβλέπονται προσλήψεις στο Πυροσβεστικό Σώμα; Θα υπάρχει φέτος προεγκατάσταση Ευρωπαίων πυροσβεστών στην Ελλάδα και από ποιες χώρες;
Ναι, υπάρχει περαιτέρω ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού του Πυροσβεστικού Σώματος. Για τη φετινή αντιπυρική περίοδο η συνολική δύναμη θα ανέλθει περίπου στους 18.800 πυροσβέστες, αυξημένη κατά περίπου 800 σε σχέση με πέρυσι. Σε επιχειρησιακό επίπεδο, ενισχύεται άμεσα η Αττική με την ένταξη 150 Πυροσβεστών Επί Θητεία (ΠΕΘ), ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη και ο διαγωνισμός για την πρόσληψη 600 επιπλέον ΠΕΘ, οι οποίοι θα τοποθετηθούν κυρίως στην Περιφέρεια, ώστε να ενισχυθούν περιοχές με αυξημένες επιχειρησιακές ανάγκες. Παράλληλα, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση και στο επιστημονικό δυναμικό του μηχανισμού. Προχωρούμε στην πρόσληψη 115 επιστημόνων και τεχνικού προσωπικού, οι οποίοι θα ενισχύσουν κρίσιμους τομείς όπως η ανάλυση κινδύνου, η αξιοποίηση δεδομένων, η θεσμική και επιχειρησιακή υποστήριξη. Όσον αφορά τη διεθνή συνεργασία, και φέτος θα υπάρξει προεγκατάσταση ευρωπαϊκών πυροσβεστικών δυνάμεων στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας. Συνολικά 286 πυροσβέστες θα αναπτυχθούν προληπτικά στην Ελλάδα, προερχόμενοι από Μολδαβία, Τσεχία, Ρουμανία, Γαλλία και Σλοβενία. Η παρουσία τους ενισχύει την επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας και ταυτόχρονα αποτελεί μια έμπρακτη έκφραση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και συνεργασίας στην αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών.
Σε επίπεδο πρόληψης και καθαρισμών δασικών και οικοπεδικών εκτάσεων κάθε χρόνο γίνεται μεγάλη προσπάθεια με συναρμόδια υπουργεία και με τους δήμους. Υπάρχουν αυστηρά πρόστιμα. Θα υπάρχει δυνατότητα για διενέργεια περισσότερων ελέγχων;
Η καλύτερη άμυνα απέναντι στις πυρκαγιές είναι η κοινή ευθύνη. Σε επίπεδο πρόληψης, οι καθαρισμοί οικοπέδων αποτελούν έναν κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα πυροπροστασίας πριν ακόμη ξεκινήσει η αντιπυρική περίοδος. Τα τελευταία χρόνια καταβάλλεται μια συστηματική προσπάθεια, σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία και κυρίως με τους δήμους, ώστε αυτή η υποχρέωση να μην λειτουργεί αποσπασματικά αλλά ως μέρος ενός σταθερού συστήματος πρόληψης.
Αυτό ακριβώς επιδιώκει να ενισχύσει και το νέο θεσμικό πλαίσιο: να μετατρέψει τους καθαρισμούς οικοπέδων από μια τυπική ετήσια υποχρέωση σε ένα ουσιαστικό εργαλείο πρόληψης, που συνδέει τη δήλωση, τον έλεγχο και - όπου χρειάζεται - την άμεση παρέμβαση των αρμόδιων αρχών.
Ως προς τους ελέγχους, το νέο πλαίσιο δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε να μπορούν να διενεργούνται περισσότεροι και πιο στοχευμένοι έλεγχοι. Με σαφή κατανομή ρόλων μεταξύ Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και δήμων και με την υποστήριξη ψηφιακών εργαλείων, όπως το Εθνικό Μητρώο, διευκολύνεται σημαντικά ο προγραμματισμός και η αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών.
Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να γίνει σαφές ότι στόχος δεν είναι απλώς η επιβολή προστίμων, αλλά η συμμόρφωση. Ως προς τις κυρώσεις, αυτές παραμένουν αυστηρές, αλλά πλέον κλιμακώνονται με πιο ορθολογικό τρόπο, διακρίνοντας την τυπική παράβαση –όπως η μη υποβολή δήλωσης– από την ουσιαστική παράβαση, δηλαδή τη μη διενέργεια καθαρισμού.
Το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ για τον εκσυγχρονισμό της Πολιτικής Προστασίας θα τρέξει και φέτος. Που προβλέπεται το επόμενο διάστημα ενίσχυση σε επίπεδο εξοπλισμών και τεχνολογικής αναβάθμισης;
Το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ αποτελεί τη μεγαλύτερη επένδυση που έχει γίνει ποτέ για τον εκσυγχρονισμό της Πολιτικής Προστασίας στη χώρα. Στον έναν χρόνο που βρίσκομαι σε αυτή τη θέση, δώσαμε ιδιαίτερη έμφαση στην επιτάχυνση της υλοποίησής του. Σήμερα έχει συμβασιοποιηθεί περίπου το 62% του προγράμματος, έναντι 32% πέρυσι τέτοια εποχή, ενώ φιλοδοξούμε μέσα στο 2026 να έχει μπει στην τελική του φάση, με την ωρίμανση και ολοκλήρωση του συνόλου των διαγωνιστικών διαδικασιών. Σε επίπεδο εξοπλισμών, εκτός από την παράδοση δεκάδων νέων οχημάτων διαφόρων τύπων στο Πυροσβεστικό Σώμα, τον Μάιο αναμένεται η παραλαβή των τριών ελικοπτέρων Leonardo, ενώ σε επόμενη φάση θα ακολουθήσει και η παράδοση των δύο πρώτων Super Puma. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνολογική αναβάθμιση του μηχανισμού: Ενδεικτικά, αναβαθμίζεται το σύστημα ENGAGE για καλύτερη επιχειρησιακή εικόνα σε πραγματικό χρόνο, θα εγκατασταθούν συστήματα πυρανίχνευσης σε αρχαιολογικούς χώρους και εθνικούς δρυμούς, ενώ ολοκληρώνεται και η προμήθεια επτά νέων μετεωρολογικών ραντάρ υψηλής ακρίβειας, τα οποία θα ενισχύσουν σημαντικά τις δυνατότητες πρόγνωσης και έγκαιρης προειδοποίησης.
Βλέπετε αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας στις εκλογές;
Η πολιτική δεν είναι μαθηματική εξίσωση και το εκλογικό αποτέλεσμα δεν προεξοφλείται. Προσωπικά, το βλέπω ως ένα πιθανό σενάριο, εφόσον συνεχίσουμε να παράγουμε απτά αποτελέσματα, να διατηρούμε την εμπιστοσύνη της κοινωνίας και να πείθουμε ότι διαθέτουμε ένα συνεκτικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα της χώρας. Σε μια περίοδο διεθνών αναταράξεων και πολλαπλών κρίσεων, η πολιτική σταθερότητα δεν είναι ένα αφηρημένο σύνθημα· είναι προϋπόθεση για να μπορεί η οικονομία να λειτουργεί, οι επενδύσεις να προχωρούν και το κράτος να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών. Και τελικά, σε τέτοιες εποχές, οι κοινωνίες επιλέγουν πάντοτε εκείνους που μπορούν να εγγυηθούν σταθερότητα και καθαρή πορεία.
