Παρασκευή, 13 Νοεμβρίου 2026
Ευρεία συντονιστική σύσκεψη συγκάλεσε σήμερα, Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026, στη Λαμία, ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και τον Περιφερειάρχη Φάνη Σπανό.
Στη σύσκεψη, που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Λαμιέων «Λάμπρος Παπαδήμας», συμμετείχαν εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ και Β΄ βαθμού και όλων των συναρμόδιων φορέων, με αντικείμενο την προετοιμασία της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας ενόψει της χειμερινής περιόδου 2026–2027, την ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας και τον συντονισμό των δράσεων πρόληψης και αντιμετώπισης πλημμυρικών φαινομένων και άλλων έκτακτων αναγκών.
Κατά την είσοδό του, ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, δήλωσε:
«Ενόψει του χειμώνα συγκεντρωθήκαμε για να πραγματοποιήσουμε τη συντονιστική μας σύσκεψη. Είναι όμως και μια καλή ευκαιρία να κάνουμε μια αποτίμηση της αντιπυρικής περιόδου που πρόσφατα έληξε, να δούμε τα πρώτα συμπεράσματα και τις ενέργειες που θα πρέπει να δρομολογήσουμε για την επόμενη αντιπυρική περίοδο. Γιατί έχω πει ότι η προσπάθεια και η προετοιμασία για την αντιπυρική περίοδο ξεκινά από την επόμενη ημέρα της λήξης της προηγούμενης.
Το δεύτερο που θα συζητήσουμε είναι η προετοιμασία έναντι του πλημμυρικού κινδύνου αλλά και του χιονιά. Θα συζητήσουμε τα σχέδια, ποιες δράσεις έχουν γίνει και τι πρέπει να κάνουμε από τώρα και στο εξής. Και εδώ έχω πει ότι η μεγαλύτερη προσπάθεια για τη μείωση του πλημμυρικού κινδύνου είναι η προετοιμασία, η πρόληψη, οι προληπτικές δράσεις. Γιατί την ώρα της πλημμύρας αυτά που μπορούμε να κάνουμε είναι λίγα. Είναι κυρίως η ενημέρωση του πληθυσμού, η προειδοποίηση και η διάσωση. Άρα πρέπει να δούμε τι έχουμε κάνει και τι πρέπει να κάνουμε από εδώ και πέρα.
Όσον αφορά την αντιπυρική περίοδο, ξεκινήσαμε μια προσπάθεια να μειώσουμε την καύσιμη ύλη αλλά και τις ενάρξεις των πυρκαγιών. Και αυτό πραγματικά το πετύχαμε σε υψηλό ποσοστό. Με τα προγράμματα AntiNero, τη συνεργασία με τις Περιφέρειες, τους Δήμους αλλά και τους πολίτες, καταφέραμε να μειώσουμε την καύσιμη ύλη.
Όμως ο κίνδυνος παρέμεινε και φέτος είχαμε μια ιδιαίτερα δύσκολη συνθήκη, τον άνεμο. Παρ’ όλα αυτά, χάρη και στην προσπάθεια της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού και των Ανακριτικών Κλιμακίων Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, καταφέραμε να μειώσουμε τις ενάρξεις των πυρκαγιών κατά περίπου 25%. Ήταν μια σημαντική επιτυχία, που μείωσε την εμπλοκή των επιχειρησιακών δυνάμεων.
Οι καμένες εκτάσεις ήταν περίπου 344.000 στρέμματα σε όλη τη χώρα, μειωμένες κατά περίπου 33% σε σχέση με τον μέσο όρο της τελευταίας εικοσαετίας. Σε γενικές γραμμές έγινε μια καλή προσπάθεια. Τα πήγαμε αρκετά καλά και στη Στερεά Ελλάδα, παρότι είχαμε πολλές ενάρξεις και πολλές πυρκαγιές από πολύ νωρίς. Περιορίσαμε τη ζημιά και πάνω σε αυτό θα εξετάσουμε τα πρώτα συμπεράσματα και τι πρέπει να κάνουμε για να βελτιωθούμε.
Γιατί κάθε χρόνο πρέπει να βελτιωνόμαστε. Η κλιματική κρίση γίνεται όλο και πιο επιθετική, με διαφορετικές και δυσκολότερες συνθήκες. Γι’ αυτό ενισχύουμε συνεχώς τον μηχανισμό, τόσο με ανθρώπινο δυναμικό όσο και με μέσα. Ήδη παραδίδονται νέα μηχανήματα έργου στις Περιφέρειες. Φέτος προσλάβαμε 600 πυροσβέστες επταετούς θητείας και στις αρχές του 2027 θα προσλάβουμε άλλους 600. Θα έχουμε δηλαδή 1.200 επιπλέον στελέχη στο Πυροσβεστικό Σώμα, ενώ εξετάζουμε πώς θα ενισχύσουμε περαιτέρω και τις Περιφέρειες και τους Δήμους.
Πρώτα απ’ όλα και πάνω απ’ όλα, η αποστολή μας είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής. Κάθε ανθρώπινη απώλεια μας συνθλίβει. Φέτος αντιμετωπίσαμε ανέμους τέτοιας έντασης, που σε ορισμένες περιπτώσεις ήταν αδύνατο να ελεγχθούν οι πυρκαγιές. Υπήρξε ένα τετραήμερο, από τα τέλη Ιουλίου έως τις αρχές Αυγούστου, κατά το οποίο οι άνεμοι δεν επέτρεπαν στα εναέρια μέσα να επιχειρήσουν και οι επίγειες δυνάμεις έμειναν χωρίς την υποστήριξή τους. Αυτό είναι ένα από τα σημαντικά συμπεράσματα που θα αναλύσουμε, γιατί χρειαζόμαστε και ένα εναλλακτικό επιχειρησιακό σχέδιο, ένα Plan B.
Αντίστοιχα, για τον πλημμυρικό κίνδυνο, βλέπουμε ήδη πολύ έντονα φαινόμενα σε ολόκληρη την Ευρώπη αλλά και στη χώρα μας. Είδαμε τι συνέβη στην Κρήτη, στη Ρόδο, στη Μαγνησία. Γι’ αυτό επιμένω ότι η συνολική προσπάθεια για την αντιμετώπιση των πλημμυρών και του χιονιά είναι το τι θα κάνουμε τώρα. Οι καθαρισμοί μέσα στις πόλεις, στα ρέματα, τα μικρά αντιπλημμυρικά έργα που χρειάζονται σε τοπικό επίπεδο, όχι μόνο τα μεγάλα έργα. Να δούμε τι έχει γίνει και τι προλαβαίνουμε ακόμη να κάνουμε, ώστε να μειώσουμε τον κίνδυνο».
Στην τοποθέτησή του κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, ο κ. Τουρνάς έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην έγκαιρη προετοιμασία για την αντιμετώπιση πλημμυρικών φαινομένων και χιονοπτώσεων. Ζήτησε να αξιοποιηθούν οι χάρτες πλημμυρικού κινδύνου και να κοινοποιηθούν σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να υπάρχει κοινή εικόνα των περιοχών υψηλής επικινδυνότητας και σαφής επιχειρησιακός σχεδιασμός, ενώ υπογράμμισε ότι, παράλληλα με την υλοποίηση των μεγάλων αντιπλημμυρικών έργων, προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στις άμεσες παρεμβάσεις πρόληψης, ιδιαίτερα στις περιοχές που έχουν πληγεί από πυρκαγιές.
Ο Υπουργός αναφέρθηκε στην ανάγκη συνεργασίας με τις δασικές υπηρεσίες για την ταχεία υλοποίηση μικρών αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων, όπως κορμοδέματα και κορμοφράγματα, καθώς και στον καθαρισμό ρεμάτων, αποστραγγιστικών δικτύων και φρεατίων, τόσο στις πόλεις όσο και στους οικισμούς.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις περιοχές που παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενα πλημμυρικά προβλήματα, επισημαίνοντας το πρόσφατο περιστατικό στα Ψαχνά της Εύβοιας, όπου η μεγάλη ποσότητα νερού οδήγησε σε υπερχείλιση ποταμού, χωρίς ευτυχώς να κινδυνεύσουν ανθρώπινες ζωές. Όπως σημείωσε, τα περιστατικά αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη να εντοπιστούν εγκαίρως τα ευάλωτα σημεία και να ολοκληρωθούν άμεσα όσες προληπτικές παρεμβάσεις είναι ακόμη εφικτές.
Για τα πρόσφατα πλημμυρικά φαινόμενα στην Κρήτη και τη Ρόδο, αλλά και τις καταστροφές που έχουν σημειωθεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ο κ. Τουρνάς τόνισε πως η ένταση και η διάρκεια των ακραίων βροχοπτώσεων δημιουργούν πλέον ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες ακόμη και σε περιοχές με υφιστάμενες υποδομές προστασίας. Επισήμανε ότι κατά την εκδήλωση μιας πλημμύρας οι δυνατότητες παρέμβασης είναι περιορισμένες και επικεντρώνονται κυρίως στην έγκαιρη προειδοποίηση των πολιτών, στον περιορισμό των μετακινήσεων και στις επιχειρήσεις διάσωσης. Αναφέρθηκε, μάλιστα, στις διασώσεις που πραγματοποιήθηκαν στην Ιεράπετρα, όπου πυροσβέστες και δυνάμεις της ΕΜΑΚ χρειάστηκε να επιχειρήσουν επί δυόμισι ώρες μετά τα μεσάνυχτα για την απομάκρυνση ανθρώπων από πλημμυρισμένες εγκαταστάσεις.
Σε ό,τι αφορά την επιχειρησιακή ετοιμότητα για τη χειμερινή περίοδο, ο Υπουργός ζήτησε την άμεση επανεξέταση και επικαιροποίηση των σχεδίων «ΔΑΡΔΑΝΟΣ» και «ΒΟΡΕΑΣ», καθώς και των μνημονίων συνεργασίας μεταξύ των συναρμόδιων υπηρεσιών και φορέων. Έθεσε ως προτεραιότητα την επικαιροποίηση των στοιχείων επικοινωνίας, των διαθέσιμων μέσων, των εργοληπτών και των χειριστών μηχανημάτων, ώστε να είναι γνωστό εκ των προτέρων ποιος αναλαμβάνει κάθε ενέργεια και με ποια μέσα θα πραγματοποιηθεί η επέμβαση. Παράλληλα, ζήτησε να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις κρίσιμες υποδομές, όπως τα σχολεία και τα νοσοκομεία, καθώς και στην καταγραφή των ευάλωτων πολιτών, ιδιαίτερα των ηλικιωμένων και των ατόμων με αναπηρία σε απομακρυσμένους οικισμούς, ώστε να είναι δυνατή η άμεση συνδρομή τους σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Ο κ. Τουρνάς αναφέρθηκε ακόμη στην ανάγκη ελέγχου και συντήρησης των μηχανημάτων έργου, στην εξασφάλιση επαρκών αποθεμάτων αλατιού για τις ορεινές και ημιορεινές περιοχές και στην ετοιμότητα των υπηρεσιών και των συνεργαζόμενων φορέων. Ειδική αναφορά έκανε στον ΔΕΔΔΗΕ και στην ανάγκη συντονισμού με τους αναδόχους του, προκειμένου να αντιμετωπίζονται άμεσα ενδεχόμενες βλάβες στο δίκτυο ηλεκτροδότησης και να αποφεύγεται η παρατεταμένη διακοπή ρεύματος σε ορεινά χωριά.
Στη συνέχεια, στον απολογισμό της αντιπυρικής περιόδου 2026, ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η φετινή χρονιά χαρακτηρίστηκε από παρατεταμένη ξηρασία, υψηλές θερμοκρασίες και ιδιαίτερα ισχυρούς ανέμους, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασαν τα 140–150 χιλιόμετρα την ώρα. Όπως ανέφερε, καταγράφηκαν περισσότερες από 40 ημέρες με δείκτη κινδύνου πυρκαγιάς 4 και έξι ημέρες με δείκτη 5, γεγονός που διαμόρφωσε εξαιρετικά δύσκολες επιχειρησιακές συνθήκες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, κατά τη φετινή αντιπυρική περίοδο καταγράφηκαν 4.816 ενάρξεις πυρκαγιών, μειωμένες κατά περίπου 24,4% σε σχέση με τον μέσο όρο της τελευταίας εικοσαετίας, ενώ οι καμένες εκτάσεις ανήλθαν σε περίπου 344.000 στρέμματα, παρουσιάζοντας μείωση 33,53% σε σχέση με τον αντίστοιχο μέσο όρο.
Ο κ. Τουρνάς συνέδεσε τη μείωση των ενάρξεων με τη συνολική προσπάθεια πρόληψης, τους καθαρισμούς, την εφαρμογή των προγραμμάτων AntiNero, αλλά και την ενίσχυση των ελεγκτικών και ανακριτικών μηχανισμών του Πυροσβεστικού Σώματος. Ειδικότερα, αναφέρθηκε στην ενίσχυση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού και στη δημιουργία 37 Ανακριτικών Κλιμακίων Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, επισημαίνοντας ότι κατά τη φετινή περίοδο πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 400 συλλήψεις και επιβλήθηκαν περισσότερα από 1.000 πρόστιμα.
Συγκεκριμένα για τη Στερεά Ελλάδα σημείωσε ότι, παρά τη συνολική μείωση των καμένων εκτάσεων, καταγράφηκαν σημαντικές πυρκαγιές, με τις καμένες εκτάσεις να φτάνουν περίπου τα 61.000 στρέμματα. Αναφέρθηκε στις πρώιμες πυρκαγιές της Θήβας και της Αταλάντης, στη μεγάλη πυρκαγιά της Ξηρονομής, η οποία έκαψε περίπου 35.000 στρέμματα, καθώς και στα συμβάντα στη Σκύρο, στη Λιβαδειά, στην Κάρυστο και στην περιοχή Τριάδας–Μακρυκάπας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν στα τέλη Ιουλίου και στις αρχές Αυγούστου, επισημαίνοντας ότι τέσσερα μεγάλα συμβάντα στην Κρήτη και στη Βοιωτία αντιστοιχούσαν σε περίπου 210.000 στρέμματα καμένης έκτασης. Όπως εξήγησε, οι θυελλώδεις άνεμοι κατέστησαν σε πολλές περιπτώσεις αδύνατη την επιχειρησιακή αξιοποίηση των εναέριων μέσων. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι στις πυρκαγιές της Βοιωτίας δόθηκαν 51 εντολές για επιχειρήσεις εναέριων μέσων, χωρίς να καταστεί δυνατή η πραγματοποίηση ρίψης νερού για μεγάλο χρονικό διάστημα, λόγω των επικίνδυνων ανεμολογικών συνθηκών.
Με αφορμή τα περιστατικά αυτά, ο κ. Τουρνάς τόνισε την ανάγκη διαμόρφωσης ενός εναλλακτικού επιχειρησιακού σχεδίου, ενός «Plan B», για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες τα εναέρια μέσα δεν μπορούν να επιχειρήσουν. Όπως εξήγησε, απαιτείται στενότερη συνεργασία των επιχειρησιακών δυνάμεων με τις δασικές υπηρεσίες, αξιοποίηση μοντέλων προσομοίωσης της εξάπλωσης των πυρκαγιών και έγκαιρος σχεδιασμός των σημείων στα οποία μπορούν να αναπτυχθούν επίγειες δυνάμεις και μηχανήματα έργου για την ανακοπή της φωτιάς.
Ο Υπουργός επισήμανε τη σημασία των έργων AntiNero, υπογραμμίζοντας ότι οι καθαρισμοί, οι αντιπυρικές ζώνες και ιδιαίτερα η διάνοιξη και η συντήρηση δασικών δρόμων συνέβαλαν ουσιαστικά στην πρόσβαση και στην αποτελεσματικότερη επέμβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων. Παράλληλα, στάθηκε στην ανάγκη συνέχισης και ενίσχυσης των καθαρισμών από τους Δήμους και τους πολίτες, σημειώνοντας ότι φέτος υποβλήθηκαν περίπου 770.000 δηλώσεις καθαρισμού οικοπέδων, αυξημένες κατά περίπου 20%, ενώ καταγράφηκαν και 15.000 καταγγελίες για ακαθάριστα οικόπεδα.
Επιπλέον, ο κ. Τουρνάς έθεσε το ζήτημα της δημιουργίας νέων ανοιχτών υδατοδεξαμενών σε κατάλληλα σημεία της Περιφέρειας, κυρίως σε ημιορεινές περιοχές, προκειμένου να περιοριστεί ο χρόνος υδροληψίας των πυροσβεστικών ελικοπτέρων και να αυξηθεί ο αριθμός των ρίψεων κατά τη διάρκεια μιας επιχείρησης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε, επίσης, στον ρόλο του 112 και στην ανάγκη έγκαιρης συμμόρφωσης με τις οδηγίες προληπτικής απομάκρυνσης, παρουσιάζοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την επιχείρηση απομάκρυνσης περίπου 270 πολιτών διά θαλάσσης κατά τη μεγάλη πυρκαγιά στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου Βοιωτίας. Ο Υπουργός αναφέρθηκε ειδικά στη συμβολή του Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας, Φάνη Σπανού, ο οποίος βρέθηκε στο πεδίο και συμμετείχε ενεργά, μαζί με τον Δήμαρχο Θηβαίων και τις επιχειρησιακές δυνάμεις, στον συντονισμό της επιχείρησης. Όπως περιέγραψε, όταν αποκλείστηκαν οι οδικές προσβάσεις, η απομάκρυνση των πολιτών πραγματοποιήθηκε με πλωτά μέσα που είχαν κινητοποιηθεί εγκαίρως, χάρη στη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Με αφορμή το συγκεκριμένο περιστατικό, υπογράμμισε ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα και προϋποθέτει τόσο τον αποτελεσματικό συντονισμό του μηχανισμού όσο και την έγκαιρη ανταπόκριση των πολιτών στις προειδοποιήσεις.
Τέλος, αναφέρθηκε στην ανάγκη καλλιέργειας κουλτούρας πρόληψης από τις μικρές ηλικίες, γνωστοποιώντας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας για την ανάπτυξη εκπαιδευτικού προγράμματος στα Δημοτικά σχολεία, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ, καθώς και στον σχεδιασμό δύο πενταετών εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών για τους φυσικούς κινδύνους.
Κλείνοντας την αναφορά του στην αντιπυρική περίοδο, ο Υπουργός επισήμανε ότι τα συμπεράσματα από τα φετινά συμβάντα θα αποτελέσουν τη βάση για τον σχεδιασμό της επόμενης χρονιάς, ενώ ο συνολικός απολογισμός θα παρουσιαστεί επισήμως στη Βουλή και θα δημοσιοποιηθεί.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν ακόμη ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας κ. Νίκος Παπαευσταθίου, Αντιπεριφερειάρχες, Δήμαρχοι, ο Γενικός Επιθεωρητής Βορείου Ελλάδος, Αντιστράτηγος ΠΣ Παναγιώτης Μπαθρέλλος, ο Διοικητής της Διοίκησης Κατασκευών και Αντιμετώπισης Φυσικών Καταστροφών του ΓΕΕΘΑ, Υποστράτηγος Νικόλαος Γκρέτσας, ο Συντονιστής Επιχειρήσεων Στερεάς Ελλάδας και Θεσσαλίας, Υποστράτηγος ΠΣ Περικλής Κουλκουβίνης, Περιφερειακοί Σύμβουλοι, Αντιδήμαρχοι Πολιτικής Προστασίας, Διοικητές Πυροσβεστικών Υπηρεσιών, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ και Β΄ βαθμού, των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ελληνικής Αστυνομίας, του Λιμενικού Σώματος–Ελληνικής Ακτοφυλακής, του ΔΕΔΔΗΕ, του ΑΔΜΗΕ, των Δασαρχείων, των Υγειονομικών Μονάδων, του ΕΚΑΒ, του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, του ΟΣΕ, της Hellenic Train, των παραχωρησιούχων των αυτοκινητοδρόμων (Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, Νέα Οδός και Κεντρική Οδός), των εθελοντικών ομάδων της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος και υπηρεσιακά στελέχη της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, καθώς και εκπρόσωποι άλλων κρίσιμων επιχειρησιακών και τεχνικών υπηρεσιών και φορέων
